Jaka jest różnica między ręcznie tkanym dywanem a ręcznie tkanym dywanem?

Określenia „ręcznie wiązany” i „ręcznie tkany” mogą brzmieć podobnie, ponieważ w obu przypadkach dywan powstaje ręcznie na krośnie. W praktyce opisują jednak często różne konstrukcje. Dywan ręcznie wiązany ma pojedyncze węzły oraz runo — miękką powierzchnię z przyciętych końców przędzy. Dywan ręcznie tkany, w węższym znaczeniu handlowym, oznacza zwykle płaską tkaninę bez runa, taką jak kilim.

Określenie „ręcznie tkany” bywa również używane szerzej. W takim ujęciu dywan ręcznie wiązany także należy do tkanin wykonywanych ręcznie. Gdy jednak sprzedawca zestawia te dwa określenia, najczęściej porównuje dywan z wiązanym runem z dywanem tkanym na płasko, bez runa. Właśnie tę praktyczną różnicę wyjaśniamy poniżej.

Dywan ręcznie wiązany: węzły i runo

W dywanie ręcznie wiązanym poszczególne węzły zawiązuje się wokół nici osnowy. Pomiędzy rzędami węzłów przeprowadza się wątek, który wzmacnia konstrukcję, a następnie przycina się runo do odpowiedniej wysokości. Powstaje miękki, pełny dywan, którego wzór tworzą bezpośrednio kolorowe węzły.

Po odwróceniu rogu dywanu ręcznie wiązanego wzór powinien być widoczny również od spodu. Z bliska można dostrzec poszczególne węzły, a frędzle zwykle stanowią przedłużenie osnowy. Spód nie jest pokryty klejem ani osobną sztywną warstwą tkaniny. Jego oględziny pomagają rozpoznać rzeczywistą konstrukcję dywanu.

Dywan tkany na płasko: osnowa i wątek bez runa

Dywan tkany na płasko powstaje przez przeplatanie osnowy i wątku. Nie ma osobnych węzłów tworzących runo, dlatego zwykle jest cieńszy i lżejszy, a często nadaje się do użytkowania z obu stron. Wzór tworzą kolorowe nici tkaniny, a nie rzędy przyciętych węzłów.

Najbardziej znanym przykładem jest kilim, ale istnieją też inne techniki płaskiego tkania: proste przeplatanie nici, ich owijanie, brokatowanie i bardziej złożone struktury. Wspólne cechy to płaska powierzchnia oraz wzór wynikający z budowy tkaniny. Taki dywan łatwiej przenosić; nadaje też wnętrzu inny, swobodniejszy charakter niż dywan z wysokim runem.

Na jednej próbce widać runo i węzły od spodu, a na drugiej płaską strukturę tkaniny bez osobnej warstwy runa.

Najłatwiej rozpoznać konstrukcję po spodzie i krawędzi

Obejrzyj róg dywanu z boku. Dywan ręcznie wiązany ma widoczne runo i większą grubość. Po delikatnym zgięciu widać, że powierzchnia i spód tworzą jedną strukturę tekstylną, a nie dwie sklejone warstwy. Dywan tkany na płasko jest zazwyczaj cieńszy i bardziej elastyczny; jego krawędź przypomina zwartą tkaninę.

Spód dywanu ręcznie wiązanego pokazuje szczegóły wzoru oraz gęstość węzłów. Spód dywanu tkanego na płasko często wygląda podobnie do jego przedniej strony, choć kolory mogą być odwrócone lub mniej wyraziste. Klej, guma, dodatkowa tkanina podkładowa albo doszyte ozdobne frędzle wskazują na inną lub zmodyfikowaną konstrukcję.

Praktyczne porównanie

Który typ jest trwalszy?

Żaden z tych typów nie jest zawsze lepszy. Dobrej jakości, właściwie pielęgnowany dywan wełniany wiązany ręcznie może służyć przez dziesięciolecia, a miejscowe uszkodzenia często można naprawić. Jego runo zatrzymuje jednak drobny kurz i może być wrażliwe na agresywne szczotkowanie, długie nasłonecznienie lub nieodpowiednie czyszczenie.

Dywan tkany na płasko sprawdza się tam, gdzie liczą się niewielka grubość, łatwe przenoszenie i wyrazisty wzór. Często lepiej mieści się pod drzwiami i krzesłami w jadalni. Cienka tkanina może jednak uwidaczniać nierówności podłogi, przesuwać się i dawać mniejszy komfort bez odpowiedniego podkładu.

Jaki dywan pasuje do jakiego pokoju?

Do salonu lub sypialni, w których zależy Ci na miękkości i głębi kolorów, często pasuje dywan ręcznie wiązany. Runo dodaje przytulności i pomaga wyciszyć pomieszczenie. Ręczne wiązanie pozwala też tworzyć bogate wzory i subtelne przejścia kolorystyczne.

W jadalni, przedpokoju, strefie przy kuchni lub nowoczesnym wnętrzu ciekawym wyborem może być dywan tkany na płasko. Jest wizualnie lżejszy, łatwo zestawić go z meblami, a jego wzór może dobrze znosić codzienne użytkowanie. Odpowiedni podkład ogranicza przesuwanie się dywanu i unoszenie rogów.

O co pytać przed zakupem

• Czy dywan jest wiązany ręcznie, tkany na płasko, ręcznie tuftowany czy robiony maszynowo?
• Z czego wykonano runo, osnowę i wątek? Jeśli dywan nie ma runa, z jakich włókien powstała tkanina?
• Czy frędzle stanowią przedłużenie osnowy, czy zostały doszyte?
• Czy tył ma klej, warstwę podkładową lub inną warstwę stabilizującą?
• Czy dywan nadaje się do krzeseł w jadalni, ogrzewania podłogowego, dzieci lub zwierząt domowych?
• Jaki podkład i metodę czyszczenia zaleca sprzedawca?

Uważaj na słowa marketingowe

Określenie „ręcznie wykonany” może oznaczać różne techniki. Wiązanie ręczne, tkanie na płasko, tuftowanie ręczne i ręczne wykończenie nie są tym samym. Na przykład dywan tuftowany powstaje przez wprowadzanie przędzy w tkaninę podkładową, a jego spód zwykle utrwala się klejem. Może wyglądać atrakcyjnie, ale ma inną konstrukcję i starzeje się inaczej niż dywan ręcznie wiązany.

Jeśli masz wątpliwości, poproś o pokazanie spodu, krawędzi i frędzli. Rzetelny sprzedawca powinien umieć wyjaśnić konstrukcję i posługiwać się precyzyjnymi określeniami. Wybierz dywan, którego budowa odpowiada pomieszczeniu, intensywności użytkowania i Twoim oczekiwaniom.

W salonie Carpeteria w Pradze 5 chętnie pokażemy obok siebie dywany ręcznie wiązane i tkane na płasko. Obejrzenie ich spodu, krawędzi i powierzchni na żywo pozwala szybko zrozumieć różnicę i dokonać świadomego wyboru.